Ongemerkt worden we bang gemaakt voor taal. Ik zag een tv-test met rijbewijsbezitters die opnieuw theorie-examen deden. Voor de lol. Alle 100 mensen zakten! “Maar hoe moet ik dit nu lezen? Wat is dat: veilig invoegen?” De autorijders zakten vanwege leesvaardigheid? Dat bracht taalangst. Nog gekker: ze herkenden de verkeersregels niet in de vragen! Zo groeide ook de twijfel over eigen kennis van verkeersregels. Taalangst wordt versterkt door multiple choice examens. Je denkt, A en C lijken erg op elkaar, wat nu? Onzinnige leesangstbevordering. (Lariekoek leesvaardigheid.) En dus ook: steeds minder vertrouwen in kennis van de lesstof! Taalangst en kennistwijfel gaan hand in hand, ze versterken elkaar. Faalangst (en wantrouwen) is zo een begrijpelijk gevolg. Daarom maak ik me druk om taal. Goede, heldere taal kan niet alles veel verhelderen. Zoals: “Winkels open, dan lopen.” Dat geeft vertrouwen en goed verkeersgedrag. Zoals “geef ruimte voor veilig invoegen”. No multiple choice.
Naar KNAR project
Extra rechtdraaiend
Bij vorige KNAR rechtdraaiend, inzending lezer met zee-ervaring:
de vaarweg langs de ‘rechte’ loxodroom is langer dan de vaarweg langs de ‘kromme’ grootcirkel.
Toelichting. Wanneer je een lange zeereis maakt vanuit bijvoorbeeld Lissabon (Portugal) naar Halifax (Canada), dan is het prettig om een route te kiezen waarbij je slechts één koers (grofweg noordwest) kunt volgen. Je volgt dan een lange rechte lijn over de oceaan, die ‘loxodroom’ heet. Maar het bijzondere is dat de zeereis langs die ‘rechte’ loxodroom niet de kortste route is. Nee, de kortste route is langs de ‘grootcirkel’, en dat is een lange lijn die de bolling van de aarde volgt. Bij het varen langs de grootcirkel moet je regelmatig je koers iets naar bakboord verleggen, juist vanwege de bolling van de aarde, om vanuit Lissabon in Halifax aan te komen. Maar het is wél de kortste route over zee!